Bilgiye yapılan yatırım en yüksek karı getirir. (B. Franklin)

Makaleler


Devlet Destekleri Uygulamaları


Devlet Destekleri Uygulamaları

Günümüz ekonomik şartlarında kemer sıkmak ve mevcut olanı korumak birincil refleks olarak akla gelse de, mevcut ekonomik durum yatırım yapıp kendini geliştirmek isteyen işletmeler için de bir fırsat ortamı yaratıyor. Birçok işletme kemer sıkma politikası uygulayarak mevcut sipariş ve üretimlerini koruma yolunu seçtiğinden potansiyel yeni müşterilerden ve ihracat fırsatlarından yararlanma şansını kaybedebiliyor. Bu durumda da Devlet üreticilerini, ihracatçılarını ve işletmelerini ise birçok destek programı ile üretime ve ihracata teşvik etmeye devam ediyor. Mevcut durum değerlendirildiğinde, inovatif ve katma değeri yüksek ürün üretenlere devlet destekleri kapıları açık durumda. Uzun zamandır var olan destek programları mevcut halleri ile devam ederken, yeni çağrılar ile Ar-Ge ve İnovasyonla katma değer üretecek projelere destekler artıyor.

Devlet Desteklerinden Nasıl Faydalanılır?

Devletin üreticiye, ihracatçıya ve araştırma geliştirme faaliyetleri yürüten şirketlere vereceği destekleri yürütüp organize eden birçok kurum bulunmaktadır. Bunlardan bazıları KOSGEB, Ticaret Bakanlığı ve TÜBİTAK’tır. Bazı devlet destekleri başvuru esaslı olarak işlemekte, bazı desteklerden faydalanmak için ise ilgili kuruma proje ile başvurmanız gerekmektedir.

Desteklerin çoğunun mantığı, önce harcama yapılması daha sonra bu harcamanın belli bir oranda size hibe olarak geri ödenmesi şeklindedir. Özetle, sizden harcamaların gerçekten yapılması ve bunların kanıtlanması istenmektedir.

Destek Kalemleri Nelerdir?

Başvuru esaslı olarak verilen desteklerde, fuar harcamaları, yurt dışı iş seyahatleri, yurt dışı marka tescil giderleri, yurt dışı tanıtım giderleri ve nitelikli eleman istihdam desteklerinden faydalanabilirsiniz. Bu desteklerden %50’den başlayan oranlarda hibe olarak faydalanmanız mümkündür.

Proje esaslı desteklerde ise, destek üst limitleri yüksek olmak ile birlikte, makine, teçhizat, alet, yazılım, personel, seyahat, fuar ve tanıtım gibi giderler desteklenmektedir.

KOSGEB Destekleri

KOSGEB tarafından sağlanan desteklerden faydalanmak için, şirketinizin KOBİ statüsünde olması ve KOSGEB veritabanına kaydınız olması gerekmektedir. Bu şartları sağladıktan sonra KOSGEB’in başvuru esaslı olan “İşletme Geliştirme Destek Programı” veya proje ile başvurabileceğiniz KOBİGEL, Stratejik Ürün Destek Programı, Ar-Ge ve İnovasyon Destek Programı , Endüstriyel Uygulama Destek Programı, KOBİ Teknoyatırım gibi programlara proje ile başvurarak desteklerden faydalanabilirsiniz. Örneğin; Stratejik Ürün Destek Programının destek üst limiti 5.000.000 Türk Lirası’dır ve Türkiye’de üretimi olmayan ve ithal edilmek zorunda kalınan ürünlerin üretimlerinin yerlileştirilmesine yönelik üretim yatırımlarını desteklemeyi amaçlar.

Her projenin amaçları ve ulaşmayı istediği üretici grubu ayrıdır. Bu sebeple bazı projeler çağrı usulü ile belli NACE kodlarına (Faaliyet alanları) kodlarına açılırlar ve bir sonraki projede ise farklı bir strateji ile farklı NACE kodlarına yönelirler.

Ticaret Bakanlığı Destekleri

Ticaret Bakanlığı (Eski adı ile Ekonomi Bakanlığı) destekleri birkaç farklı kola ayrılmaktadır. Bunlardan biri İhracat sektörüne yönelik desteklerdir. Bakanlığın, ihracatta kendini geliştirmek isteyen neredeyse bütün üreticilere yönelik destekleri mevcuttur. Bunlardan bazıları başvuru esaslı olarak işlemekte, bazılarına ise proje ile başvurmak gerekmektedir. Örneğin, ürettiğiniz ürünlerin ihracatını artımak istiyorsunuz ve bunlar için bazı harcamalar yapacaksınız. İlk akla gelen harcamalardan bazıları, yurtdışında fuarlara katılmak, yurtdışındaki müşterilerinizi ziyaret etmek ve yurtdışında tanıtım yaparak ürünlerinize olan talebi artırmak olacaktır. Ticaret Bakanlığında bu harcamaların hepsi %50 ve üzeri oranda hibe olarak desteklenmekte ve sadece doğru şekilde başvurmanız yeterli olmaktadır. Ticaret Bakanlığının başvuru ile desteklediği ihracata yönelik gider kalemleri; Yurtdışı Seyahatleri (Pazar Araştırması Desteği), Yurtdışı Rapor Alımı, Yurtdışı Pazara Giriş Belgesi Desteği, Yurtdışı Birim - Marka Tescil - Tanıtım Desteği ( yurtdışında açacağınız depo, birim, showroom ve marka tescil harcamaları ile ihracata yönelik Katalog, Reklam, Sosyal Medya reklamları, Dergi reklamları vb.) ve Yurtdışı Fuar Destekleri olarak sıralanabilir.

Ticaret Bakanlığının proje esaslı olarak desteklediği ihracata yönelik desteklerden bazıları ise, Tasarım ve Ürün Geliştirme projeleri ile Küresel Tedarik Zincirine giriş destekleridir. Bu iki desteklerin amaçları ile odak noktaları farklı olsalar da destekleri gider kalemleri benzerdir. Bu projeler ile, İstihdam, Makine-Teçhizat-Yazlım alımı ve Seyahat-Fuar-Tanıtım gibi giderlerinize hibe alabilirsiniz.

Tasarım ve Ürün Geliştirme Projeleri, İhracata yönelik yenilikçi ve katma değeri yüksek ürünlerin tasarlanıp üretilmesini teşvik eden bir destek türüdür. Bu proje ile ihracatını da yapacağınız inovatif ürünlerinizi geliştirmek için kuracağınız tasarım bölümünüzdeki tasarımcı, mühendis veya modelist maaşlarını 3 yıl gibi bir süre ile hibe olarak alabilirsiniz ve sadece istihdam destek limiti 1.000.000 $ olarak belirlenmiştir. Aynı proje içerisinde 250.000 $ üst limitle %50 oranında hibe ile Makine-Teçhizat ve Yazılım satın alımı yapabilir ve 150.000 $ limit ve %50 hibe oranıyla Seyahat ve Web Sitesi üyeliği gerçekleştirimi planlayabilirsiniz.

TÜBİTAK Destekleri

TÜBİTAK ülkemizde Bilim ve Teknoloji dendiğinde akla gelen ilk kurumdur denilebilir. Devlet desteklerinin Ar-Ge ile ilgili desteklerinin büyük bir bölümü de TÜBİTAK üzerinden sağlanmaktadır. Sağlanan desteklerden faydalanabilmek için Ar-Ge yapacak firmaların TÜBİTAK’a proje ile başvurması ve çeşitli kurul ve hakem değerlendirmelerinden geçmesi gerekmektedir. Hükümetin açıkladığı 100 günlük eylem planı çerçevesinde TÜBİTAK desteklerine TEYDEB 2.0 alt yapısı ile yeni SADE (Sanayi Destekleri) eklenmiş ve önceki desteklere göre nitelik olarak bu desteklere erişmek daha kolaylaşmıştır.

TÜBİTAK desteklerinin temel amacı, gerçekleştirilen Ar-Ge ve Yenilik içeren projelerin desteklenmesi ve Ar-Ge bilincinin firmalar açısından yaygınlaştırılmasıdır. Bu desteklere başvurarak üst limiti 50.000.000 ₺’yi bulan ve %60 hibe oranlarında faydalanarak, Personel, Makine-Teçhizat, Yazılım, Test ve Laboratuvar, Teknik Danışmanlık ve Hammadde gibi giderlerinize destek alabilirsiniz.

Destek Projesi Yazımı

Proje esaslı desteklerde genellikle firmalar, proje yazım görevini bir personele vermekte fakat gerek mevcut iş yoğunluğu gerekse projelerin gerektirdiği anlatım tekniği ve detayların aktarılamaması gibi sebepler ile başarısız sonuçlar alınmaktadır. Başarısız sonuçlar sonrası ise firmaların Ar-Ge ile Üretim Geliştirme gibi planları ertelenmekte veya iptal edilmekte ve katma değer yaratma ihtimali olan projeler rafa kaldırılmaktadır.

Destek projesi yazımında uzman kuruluşlar ile çalışmak hem ihtiyacınız olan Ar-Ge veya Üretime odaklanma imkanını sizlere verirken, hem de olası başarısızlık ihtimallerini en aza indirgemektedir. Proje yazımında yardımcı olacak kuruluş sizden projeler ile ilgili bilgileri (üretim yöntemleri, gider kalemleri, personel bilgileri gibi) alarak, başvurulacak kuruluşun istediği teknik özellikte projenizi hazırlar ve başvurunuz konusunda size yol gösterir. Gerektiği durumlarda kurul sunumları ve hakem değerlendirmelerine katılarak projenin başarı ile onaylanma ihtimalini artırır. Proje içeriklerine göre yapılan gizlilik anlaşmaları ile proje sahibi koruma altına alınır.

Proje gizliliği açısından endişe duyan kuruluşlar ise, detaylı proje yazımı eğitimleri ile bilgilendirilebilmekte ve ilgili projelerin sadece kendi personelleri tarafından yazılmasını sağlayabilmektedirler.

Son

Devlet destekleri hakkında bir çok hatalı kanı üreticiler arasında kulaktan kulağa dolaşmakta ve gerçekten ihtiyaç sahibi ve katma değer üretecek firmaların şevkini kırmaktadır. Neredeyse tüm devlet desteklerinde harcama sonrası ödeme mantığı esastır. Bu da yapılacak harcamayı öncelikle sizin finanse etmeniz gerektiği ve sonrasında ilgili kuruluşun size belirlenen hibe oranında bunu geri ödeyeceğini ifade eder.

Hiçbir aracı kuruluş size herhangi bir devlet desteğini almanızı garanti edemez. Devlet Destekleri danışmanlığı yapan kuruluş ve kişiler sadece proje yazımı, takibi ve yönetimi konusunda danışmanlık yapabilir ve yol gösterebilirler.

Güvenilirlik noktasında, danışman kuruluşlar ile yapacağınız sözleşmelerin bağlayıcılığı ve danışman kuruluşun daha önceki referanslarını incelemekte fayda var.